از بخش های مهم و اساسی در هر ساختمان و تاسیسات ساختمانی آن می باشد که معنای آن یعنی استفاده از از همه امکانات مهندسی و تاسیساتی که شامل سیستم گرمایشی و سرمایشی -گاز -آب -برق- تلفن ت-خلیه فاضلاب تهویه مطبوع -ارتباط داخل و خارج ساختمان و ارتباط بین طبقات می باشد که وظیفه این شرکت ها این است که با اجرای دقیق به کمک مهندسان آن را محاسبه و اجرا نمایند .

تاسیسات ساختمان به دو دسته مکانیکی و الکتریکی تقسیم می شوند در زیر به شرح این دو مورد می پردازیم که امروزه یکی از مهمترین بخش های هر ساختمان می باشد ، اگر تاسیسات ساختمانی به شکل اصولی طراحی نشود هیچ ضمانتی برای طول عمر مفید ساختمان نمی تواند باشد و می تواند خسارت های جبران ناپذیری را داشته باشد .

نکاتی که معماران برای اجرای تاسیسات ساختمانی به کار میبرند عبارتند از:

 یک شرایط معماری ساختمانی

دو شرایط اقلیمی محل احداث ساختمان

سه فیزیک و نحوه ساخت ساختمان

تاسیسات ساختمانی خود نیز به دودسته مکانیکی و الکتریکی تقسیم شده که در زیر به شرح این دو مورد می پردازیم.

 نوع مکانیکی از مهمترین بخش آن می باشد که ساکنین آن در طول روز با آن سر و کار دارند که شامل دو دسته مکانیکی صنعتی و مکانیکی ساختمانی می باشند.

 نوع صنعتی شامل سیالات سیستم آبرسانی و انتقال آب تولید انرژی از سیالات و تصفیه آب می باشد .

هدف این تاسیسات تامین گرمایش و سرمایش و پمپاژ آب به طبقات بالا و همچنین تهویه مناسب هوا و تامین آب سرد و آب گرم است.

تاسیسات ساختمانی مکانیکی شامل :

حرارتی

بهداشتی

گازرسانی

استخر و جکوزی و سونا

آتش نشانی

تهویه مطبوع در بیمارستان ها

سیستم های بخار

طراحی و اجرا در تاسیسات پله برقی و آسانسورطراحی و اجرا در تاسیسات آبنما و فواره

تاسیسات ساختمانی گازرسانی

 تاسیسات گازرسانی زیر مجموعه تاسیسات مکانیکی می باشد که مقررات شرکت گاز و سازمان نظام مهندسی تعیین می کند و همچنین مسیر لوله کشی گاز باید بر اساس قوانین و مقررات این دو سازمان باشد.

 اجزای تاسیسات گازرسانی عبارتند از :

رگلاتور -کنتور گاز -شلنگ و شیر مصرف گاز -برچسب انرژی و شیر ترموستات.

تاسیسات حرارتی ساختمان

سیستم حرارتی ساختمان وظیفه‌اش این است که هوای محیط را در دمای مطلوب برای زندگی نگه دارد و همچنین سیستم حرارتی تاثیر گذار مانند معماری و نوع ساختمان و تعداد واحد ها و اقلیم منطقه را نیز بررسی می کند عملکرد آن به این شکل است که گرما از شی گرمتر به شی سردتر در حرکت بوده مانند آب از سطح بالاتر به سطح پایین‌تر جاری می‌شود برای خنک کردن ساختمان نیز همین عمل انجام می شود.

اجزای سیستم های کنترل هوا عبارتند از:

 منبع هوای گرم و سرد ابزار توزیع هوای گرم و سرد و کنترل جهت تنظیم ترموستات در سیستم های گرمایشی و سرمایشی

انواع انتقال گرما در تاسیسات حرارتی عبارتنداز:

 تابش

رسانایی

همرفت

تبخیر

تهویه در تاسیسات ساختمانی حرارتی

 در تاسیسات حرارتی انواعی از تهویه ها موجود می باشد که عبارتند از:

تهویه طبیعی

در این نوع نیروهای حرارتی شناور به خاطر علت اختلاف چگالی هوای داخل و خارج هوای خارجی را از طریق پنجره ها درها به داخل ساختمان فرستاده و همین عمل را به شکل برعکس یعنی هوای داخل را به خارج ساختمان هدایت می کند.

 تهویه مکانیکی

 در این نوع تهویه از طریق تاسیسات فن هایی ایجاد شده که این فن ها به طور مستقیم در دیوارها یا کانال های ورود و خروج هوا از اتاق نصب می شوند

تهویه ترکیبی

در این نوع تهویه ترکیبی از تهویه طبیعی همراه با تهویه مکانیکی جهت تامین میزان هوای مورد نیاز استفاده می شود.

تاسیسات بهداشتی ساختمانی

این بخش از مهمترین بخش‌های تاسیسات ساختمانی می باشد که در واقع همان سیستم آب و فاضلاب است که برای جابجایی آب در ساختمان دو سیستم در تاسیسات بهداشتی وجود دارد که به صورت موازی و هماهنگ عمل میکند که یک قسمت از آن آب آشامیدنی را تامین میکند و قسمت دیگر آن مواد ضایعات در فاضلاب را خارج می کند.


آب مورد نیاز مصرفی از طریق منابع اصلی به وسیله لوله ها تامین شده که به سایر نقاط ساختمان انتقال داده میشود

برای انتقال این آب به نقاط مختلف باید به نیروی جاذبه غلبه کرده و سیستم فرعی دیگری را در آن یا همان آب و فاضلاب قرار داده که هدف آن تامین آب گرم مورد نیاز می باشد که از دیگ بخار استفاده می کند.

 اما معمولاً در سیستم های فاضلاب از لوله های بزرگ استفاده می شود چون غلبه به نیروی جاذبه و جابجایی بهتر صورت می گیرد

 لوله کشی بخش مهم آن بوده که همانطور که اشاره کردیم هدف آن و لوله کشی استفاده از آب آشامیدنی و خروج آب های اضافی می باشد .

لوله کشی ها باید بسیار قوی و بادوام بوده که نتیجه آن عمر آن نیز افزایش پیدا کند جنس این لوله ها از از فولاد مس پلاستیک برنج می باشد .

جنس لوله های فاضلاب در تاسیسات بهداشتی از آهن فولاد سیمان و مس می باشد.

تاسیسات الکتریکی ساختمانی

تاسیسات الکتریکی در تاسیسات ساختمانی شامل موارد زیر می باشد :

سیستم روشنایی

آنتن مرکزی

اطفاء حریق

سیستم های برق عبارتند از:

منبع تغذیه و توزیع

اطلاعاتی و مخابراتی

کنترلی

امنیتی و دسترسی

تشخیص و زنگ خطر

روشنایی داخل و خارج

تاسیسات الکتریکی ساختمانی عبارتند از:

 نحوه کنترل روشنایی به روش های سنتی و یا هوشمند

 نوع چراغ ها و روشنایی مناسب برای فضاها

برآورد میزان برق عادی مورد نیاز و چگونگی تامین آن

بررسی سیستم های صوتی شبکه آنتن مرکزی و تلفن

نصب و اجرای سیستم امنیتی دوربین مدار بسته دزدگیر

اجرای سیستمهای ایمنی مثل برق گیر و اتصال به زمین

اجرای تاسیسات الکتریکی در عبارتند از:

سیم کشی و کابل کشی

نصب کلید

نصب تجهیزات و روشنایی ها

ایجاد شیار روی دیوار ها برای نصب کلید پریز و لوله های برق

چنانچه این تاسیسات ساختمانی کیفیت مطلوبی را داشته باشند دیگر نیاز به بازسازی زودهنگام آنها نمی باشد
بنابراین لازم است که هنگام ساخت و یا بازسازی در بخش تأسیسات زمان مطلوب هزینه شده تا از هزینه های بعدی که ممکن است در آینده ایجاد شود کاسته شود.